ประวัติศาสตร์ของแผนการเล่นก็เปรียบเสมือนประวัติศาสตร์ของเกมลูกหนัง ตั้งแต่ระบบสุดโกลาหลแบบ 1-1-8 ในศตวรรษที่ 19 ไปจนถึง “โททั่ล ฟุตบอล” ของ อาแจ็กซ์ อัมสเตอร์ดัม และ “ติกิ-ตาก้า” ของ บาร์เซโลน่า ในยุค เป๊ป กวาร์ดิโอล่า ซึ่งแต่ละยุคก็มีระบบการเล่นที่โดดเด่นเป็นของตัวเอง
แน่นอนว่าในโลกฟุตบอลมีแผนการเล่นมากมาย แต่ที่ได้รับความนิยมในปัจจุบันน่าจะมีประมาณ 6 ระบบ อย่างไรก็ตาม ถ้าจะอธิบายว่า “แผนไหนดีที่สุด” คงไม่มีวันได้ข้อสรุป แต่ถ้าใช้ระบบไหนทีมคว้าแชมป์นั่นถือว่ามีประสิทธิภาพสำหรับทีมๆ นั้น